• 02.12.2010
    Derde Bedrijf

  • Derde Bedrijf

    Het Derde Bedrijf verhaalt over de metamorfose van  de Coolsingel en het resultaat van de stedelijke ruimte voor de stad na het vertrek van de vliegtuigen.

    De lucht is opgeklaard boven Rotterdam. Het gevaar is geweken. De vliegtuigen wijken uit naar andere oorden. De vloek, zo je wilt, van de transportbaan is uitgewerkt. Uit het lawaai van de vliegtuigen volgt de wedergeboorte van de Coolsingel. Wat eens een straat en landingsbaan was komt terug als museale ruimte. Mercurius, de Romeinse god van het verkeer, heeft plaats gemaakt voor Venus, de godin van de vegetatie. Net zoals Gregor plaats moets maken voor het welslagen van zijn familie, zo wordt het oorspronkelijke hart van transport uit de Coolsingel gehaald.

    De particuliere schoonheid van de nieuw ontstane ruimte, het nieuwe uiterlijk van de Coolsingel, wordt gevonden in de paradox tussen enerzijds de kaalslag van de straat en anderzijds het verdichten van de bebouwing eromheen.

    De ruimte op de Coolsingel is ontdaan van aanbouwsels en inbouwsels. De onregelmatige zijden van de straat zijn opgelost in een rechte gevel. De losse eilanden zijn verdwenen, achter de gevel is er een schaalvergroting toegepast. Door het contrast tussen de zwaarte van de massa en de lichtheid van de open ruimte, is de Coolsingel monumentaal geworden. De ruimte van de Coolsingel kan vergeleken met een kathedraal. Hier in de plattegrond kan de lange witte strook gezien worden als het middenschip, met daaraan grenzend de kapellen, gevormd door de voormalige vliegtuigstandplaatsen. Hoewel de oorspronkelijke functies de gebouwen weer innemen; het Stadhuis komt weer in het Stadhuis en de ABN AMRO komt weer in het kantoor van de ABN, toch zullen ze door de aanpassing een nieuwe relatie aangaan met de Coolsingel.

    Net als bij Piazza Navona is, met het verlies van de functie en het behoud van de uitgesproken vormentaal, met de nieuwe Coolsingel een stedelijke ruimte ontstaan die niet gebaseerd is op een specifiek programma. Dit in tegenstelling tot de wijze waarop tegenwoordig vaak de stad wordt ingericht.

    Eindelijk wordt het Stadhuis echt openbaar en krijgt het gebouw het publieke gezicht dat het nastreeft. Bij een mogelijk kampioenschap van Feyenoord zal het gebouw pas echt goed geschikt zijn om aan zijn fans de beker te tonen. Ook echte officiële staats aangelegenheden vinden hun thuis in het Stadhuis van Rotterdam.

    Het Stadhuisplein wordt het schouwtoneel van de Rotterdamse evenementen. Er wordt een zomerse tegenhanger van het Internationaal Film Festival Rotterdam georganiseerd. Zonder de rust te verstoren op de Coolsingel, kunnen hier mensen bijeenkomen voor de grootschalige festiviteiten. Grootschalige popconcerten, maar ook het North Sea Jazz, kunnen weer plaatsvinden in het centrum van de stad, zonder de omwonende te hinderen.

    Niet alle gebouwen krijgen een meer publiek karakter. De straat van de Nieuwe Nederlandsche is een verruimde ingang naar het hoofdbureau van de politie. De binnentuinen op het niveau van de eerste verdieping worden omsloten parken. Zowel toegankelijk voor de bewoners, als voor anderen.

    Het voormalige Postkantoor, al ontdaan van zijn functie voor de metamorfose, krijgt een nieuwe publieke functie toegewezen. Refererend aan de klassieke voorlopers in Florence en Rome, wordt hier een beeldentuin aangelegd. Het kunstwerk ‘De Verwoeste Stad’ van Zadkine ter nagedachtenis van het bombardement van Rotterdam vindt na lange tijd een thuis.

    Doordat de achterkant van de hal in het Postkantoor is geopend, dient het bij de Marathon van Rotterdam als startpunt. Massa’s mensen kunnen samendrommen als in een overdekt stadion.

    De ABN AMRO is ook teruggekeerd naar het kantoor aan de Coolsingel. Uitgebreid met de twee armen heeft de bank extra kantoorruimte gekregen. Op de begane grond vinden de horeca gelegenheden hun weg. Op de beschutte plek van het binnenterrein bevinden zich nu de MacDonalds en de andere kleinschalige horecagelegenheden.

    Het warenhuis de Bijenkorf komt weer terug in zijn oude, maar getransformeerde behuizing. De herkenbare gevel met het honingraatpatroon is zichtbaar in zij- en voorgevel. De voorgevel van het gebouw is opengebroken en vormt nu een gigantische etalage naar de Coolsingel. Het ruimteverlies wordt gecompenseerd door het bijgebouwde pakhuis, nog net rechtsboven in beeld.

    Binnen is de bedompte sfeer van de verdiepingen met verlaagde plafonds verruild voor een openheid door een vide gelijk aan de Amsterdamse vestiging. De bekende zwarte pieten kunnen nu ook abseilen in Rotterdam, en met Kerst kan er een huizenhoge kerstboom worden opgezet.

    Tegenover de Bijenkorf ligt de Beurs. In deze enigszins industriële hal blijft de markt in stand.

    Het gezicht op de Rotterdamse Koopgoot onthult de plaats van de commercie. Al voor de grote metamorfose teruggedrongen tot de kelder, bevinden zich de winkels aan de randen van de Coolsingel, uit het zicht van de nieuw ontstane stedelijke ruimte. In de verte is de voormalige landingsbaan te zien, waar nu een speelweide is gecreëerd voor eigen activiteiten die niet specifiek geprogrammeerd zijn.

    De betekenis van de gebouwen in hun omgeving, in relatie tot de ruimte voor de gebouwen, is drastisch veranderd. Niet langer zijn het gesloten eilanden, maar het zijn poorten naar het achterliggende gebied. Het monumentale wezen van de gebouwen, wat onterecht toegeschreven wordt aan de gevels, wordt nu gevonden in de opening naar het interieur en de schaalvergroting. Deze monumentaliteit vormt een mooi decor voor het benadrukken van een memorabele dag als een trouwdag.

    De gevel van het Ca d’oro in Venetië vormt een begrenzing, maar de openingen van de ramen en de loggia’s maken deze begrenzing zachter. Zij vormen de overgang tussen de publieke sfeer op het water en de private sfeer achter de gevel.

    Op de Coolsingel omarmt de robuuste gevel de ruimte, markeert de ruimte als het centrum van de stad en vormt net als de gevel van het Ca d’oro een begrenzing. De openingen van de poorten en de loggia’s maken deze begrenzing zachter en vormen de overgang tussen de stad en de stedelijke binnenruimte. Werknemer van de kantoren kunnen hier een luchtje scheppen, en winkels kunnen hier een terras maken met een café.

    Ook kan de Coolsingel fungeren vergelijkbaar met het Malieveld in Den Haag. Grootschalige manifestaties kunnen plaats vinden, zonder dat de sociale orde in de stad direct verstoord wordt.

    En uiteindelijk biedt de schaal van de Coolsingel de mogelijkheid om op te stijgen met een ballon. Niet voor vervoer, om ergens te komen, maar voor vertier.