• 01.05.2012
    Performatieve Ruimte

  • Performatieve Ruimte

    In opdracht van de Studio for Unsolicited Architecture, een initiatief van het Nederlands Architectuurinstituut, het Fonds BKVB en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, hebben ontwerpers Luna Maurer en Roel Wouters van Moniker samen met Lilith Ronner van Hooijdonk een onderzoek gedaan naar de Performatieve Ruimte. Het project behelst een onderzoek naar de staat van de hedendaagse publieke ruimte en de mogelijkheden om met nieuwe, ruimtelijke condities -als resultante van de huidige tijd- een passend ontwerp te maken.

    Programma onderzoek en ontwerpvoorstel
    Opdrachtgever NAi, Fonds BKVB, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
    Samenwerking met Luna Maurer en Roel Wouters van Moniker
    Status afgerond
    Plaats Eindhoven en Rotterdam
    Jaar 2012

    For English summary download here the PDF.

    De publieke ruimte is van oudsher een plek waar mensen samenkomen. Handel, discussie of het uitwisselen van informatie vond traditioneel plaats in de koffiehuizen en op het stadsplein. Deze invulling van de openbare ruimte staat onder druk.  Openbare ruimte is er voldoende, zoals op het Grotekerkplein in Rotterdam, maar het publieke, de ruimte waar uitwisseling plaats vindt tussen mensen, de plek waar men anderen buiten de familiekring of vriendenkring tegenkomt, die staat onder druk.

    In het onderzoek naar performatieve ruimte is gezocht naar een ontwerp van de openbare ruimte die leidt tot publiek gebruik. Hiertoe is een relatie gelegd met de performance art uit de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Karakteristiek aan deze stroming is het politieke en sociale motief van de kunstwerken. Deze aspecten zijn in het onderzoek vertaald naar een ruimtelijk ontwerp die met het realiseren van een performatieve ruimte, de openbare ruimte -opnieuw- activeert. Met behulp van een ontwerp die een lichamelijke interactie mogelijk maken worden bewoners en gebruikers gestimuleerd om deel te nemen aan het publieke leven.

    Het onderzoek is uitgewerkt in twee concrete ontwerpvoorstellen. Voor het Strijp S terrein in Eindhoven is met BELLEN een publieke ruimte ontworpen die voor de eerste bewoners, die in 2012 hun intrek nemen op het terrein, een mogelijkheid creëert over afstand te communiceren. Bellen, hoog op een paal, kunnen door schudden en hangen in beweging worden gebracht. Het tweede ontwerpvoorstel is voor het evenemententerrein, met daarop de Europese vlag van het architectenbureau OMA geschilderd, in het Museumpark in Rotterdam. KRULLEN maakt van dit platte en statische plein een plein dat vanuit een ruimtelijke toevoeging tot leven komt. Vervormbare delen verleiden de passant het plein naar eigen inzicht te plooien, om plaats te nemen op de zachte lopers en het zich gemakkelijk te maken.

    Het onderzoek en de ontwerpvoorstellen zijn gebundeld in een boekje; een bidbook. Tijdens een publieke presentatie in het NAi op 17 januari 2012, is een bidbook aangeboden aan Alwin Beernink (Park Strijp Beheer BV) en Jan Schuijren (Flux/S). Het ontwerp voor Rotterdam werd in ontvangst genomen door Ole Bouman (NAi/ stichting Museumpark). Alle partijen ondertekende een intentieverklaring waarin werd overeengekomen verschillende inspanning te verrichten om de performatieve ruimte ook daadwerkelijk in Eindhoven en Rotterdam te realiseren.